- مطالب آموزشی
- 20 بهمن 1404
«بچهم بعد از غذا شکمش باد میکنه»
«چند لقمه میخوره، میگه سیر شدم»
«همیشه بعد از خوردن شیر یا بعضی غذاها دلپیچه میگیره»
نفخ بعد از غذا یکی از شایعترین مشکلات گوارشی کودکان است که اگر تکرار شونده باشد، نباید ساده از کنارش گذشت.
گاهی علت کاملاً ساده است و گاهی نشانهی یک عدم تحمل غذایی پنهان.
---
نفخ بعد از غذا در کودکان یعنی چه؟
نفخ یعنی:
* احساس پری و سنگینی شکم
* بزرگ شدن شکم بعد از غذا
* گاهی همراه با آروغ، دلپیچه یا گاز معده
نفخهای گاهبهگاه طبیعی هستند، اما نفخ مداوم و آزاردهنده طبیعی نیست.
---
چه زمانی نفخ کودک نگرانکننده است؟
اگر نفخ:
* بعد از بیشتر وعدههای غذایی ایجاد میشود
* همراه با دلدرد یا اسهال است
* باعث بیاشتهایی کودک شده
* خواب یا فعالیت روزانه را مختل کرده
* با کاهش وزن همراه است
نیاز به بررسی تخصصی دارد.
---

شایعترین علل نفخ شدید بعد از غذا در کودکان
1️⃣ عدم تحمل لاکتوز
یکی از شایعترین علل نفخ در کودکان
علائم معمول:
* نفخ بعد از مصرف شیر و لبنیات
* دلپیچه
* اسهال یا مدفوع شل
* تهوع خفیف
⚠️ عدم تحمل لاکتوز با حساسیت به شیر فرق دارد.
---
2️⃣ عدم تحمل فروکتوز
برخی کودکان بعد از مصرف:
* آبمیوهها
* میوههای خیلی شیرین
* عسل یا مواد قندی
دچار نفخ و دلدرد میشوند.
---
3️⃣ حساسیت به گروه غذایی FODMAP
بعضی غذاها بهطور طبیعی نفاخ هستند، مثل:
* حبوبات
* پیاز
* سیر
* نانهای خاص
* بعضی سبزیجات
در برخی کودکان، روده نسبت به این مواد حساستر است.
---
4️⃣ بلع هوا هنگام غذا خوردن
کودکانی که:
* خیلی تند غذا میخورند
* هنگام غذا صحبت میکنند
* آدامس میجوند
* نوشابه میخورند
بیشتر دچار نفخ میشوند.
---
5️⃣ یبوست مزمن
حتی اگر والدین متوجه نشوند، یبوست میتواند باعث:
* نفخ مداوم
* احساس سیری زودرس
* دلدرد بعد از غذا
شود.
---
آیا نفخ میتواند نشانه بیماری جدی باشد؟
در موارد نادر، نفخ شدید و مداوم میتواند به علت:
* بیماری سلیاک
* مشکلات جذب روده
* اختلالات میکروبیوم روده
باشد؛ بهخصوص اگر با کاهش وزن یا اختلال رشد همراه باشد.
---
بررسی نفخ کودک شامل چه مواردی است؟
فوق تخصص گوارش اطفال با:
* بررسی دقیق رژیم غذایی
* ارزیابی اجابت مزاج
* بررسی رشد
* و در صورت نیاز آزمایشهای هدفمند
علت اصلی را مشخص میکند، نه با حدس و آزمونوخطا.
---
درمان نفخ کودکان چگونه است؟
درمان بر اساس علت انجام میشود، از جمله:
* اصلاح رژیم غذایی
* حذف موقت برخی مواد غذایی
* درمان یبوست
* آموزش صحیح غذا خوردن
* گاهی داروهای ساده و کوتاهمدت
❌ حذف خودسرانه گروههای غذایی بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
---
جمعبندی
نفخ بعد از غذا در کودکان اگر مداوم باشد، یک علامت است نه یک عادت. تشخیص بهموقع عدم تحملهای غذایی یا مشکلات گوارشی، از بدغذایی، کاهش وزن و اضطراب کودک جلوگیری میکند.
🔹 در صورت تداوم نفخ، بررسی توسط فوق تخصص گوارش اطفال بهترین و مطمئنترین راه است.








