- مطالب آموزشی
- 20 بهمن 1404
یکی از پرتکرارترین نگرانیهای والدین این جمله است:
«دکتر، بچهم اصلاً غذا نمیخوره!»
بیاشتهایی در کودکان همیشه به معنی بیماری نیست؛ اما در بعضی موارد میتواند اولین هشدار یک مشکل گوارشی پنهان باشد.
شناخت تفاوت بین بیاشتهایی طبیعی و بیاشتهایی هشداردهنده، از درمانهای اشتباه و اضطراب والدین جلوگیری میکند.
---
آیا بیاشتهایی در کودکان طبیعی است؟
بله. در بسیاری از سنین، کاهش اشتها کاملاً طبیعی است؛ بهخصوص در:
* سنین ۱ تا ۵ سال
* دوران جهش رشد یا توقف رشد
* زمان دنداندرآوردن
* بعد از بیماریهای ویروسی
* کودکانی با فعالیت بدنی کمتر
در این حالت کودک:
* رشد طبیعی دارد
* فعال و شاد است
* آزمایش خاصی نیاز ندارد
---
بیاشتهایی چه زمانی غیرطبیعی است؟
بیاشتهایی زمانی نگرانکننده میشود که:
* بیش از ۲ تا ۳ هفته ادامه داشته باشد
* باعث کاهش وزن یا توقف رشد شود
* همراه با دلدرد، تهوع یا استفراغ باشد
* کودک سریع خسته میشود
* نسبت به غذا نفرت پیدا کرده است
در این شرایط، بررسی تخصصی ضروری است.
---
شایعترین علل گوارشی بیاشتهایی در کودکان
بسیاری از والدین تصور میکنند کودک «بدغذا»ست، در حالی که مشکل از دستگاه گوارش است.
علل شایع:
* یبوست مزمن (حتی بدون درد واضح)
* رفلاکس معده
* نفخ و احساس پری بعد از غذا
* عدم تحمل غذایی (لاکتوز، گلوتن)
* عفونتهای گوارشی خفیف
* کمخونی ناشی از مشکلات جذب
---
نقش یبوست پنهان در بیاشتهایی کودکان
یبوست یکی از شایعترین و نادیدهگرفتهشدهترین دلایل بیاشتهایی است.
کودکی که:
* مدفوع سفت دارد
* هر روز اجابت مزاج ندارد
* بعد از غذا دلدرد میگیرد
اغلب میل به غذا خوردن ندارد، حتی اگر خودش هم نتواند درد را توضیح دهد.
---
چه زمانی بیاشتهایی منشأ روانی دارد؟
در برخی کودکان، بیاشتهایی بیشتر رفتاری یا روانی است:
* استرس مدرسه
* فشار والدین برای غذا خوردن
* تجربه بد از غذا (تهوع یا خفگی)
* اضطراب یا حساسیتهای احساسی
در این موارد، زور یا تهدید وضعیت را بدتر میکند.
---
بررسی بیاشتهایی کودک شامل چه مراحلی است؟
فوق تخصص گوارش اطفال با:
* بررسی دقیق رشد کودک
* پرسش درباره الگوی غذایی
* بررسی اجابت مزاج
* معاینه شکم
* و در صورت نیاز آزمایشها
علت اصلی را مشخص میکند و از درمانهای غیرضروری جلوگیری میشود.
---
چگونه به بهبود اشتهای کودک کمک کنیم؟
چند توصیه ساده اما مؤثر:
* حذف تنقلات قبل از غذا
* وعدههای کوچک اما منظم
* اجبار نکردن کودک
* درمان یبوست در صورت وجود
* خواب کافی
* محیط آرام هنگام غذا
---
جمعبندی
بیاشتهایی کودکان همیشه طبیعی نیست و همیشه هم خطرناک نیست.
مهم این است بدانیم چه زمانی باید پیگیری کنیم. تشخیص بهموقع، هم سلامت کودک را حفظ میکند و هم خیال والدین را راحت.
🔹 در صورت تداوم بیاشتهایی یا نگرانی از رشد کودک، مراجعه به فوق تخصص گوارش اطفال توصیه میشود.
