خیلی از والدین می‌گویند: 
«بچه‌م هر روز صبح قبل از مدرسه دل‌درد می‌گیره، ولی آخر هفته‌ها کاملاً خوبه!» 

دل‌درد صبحگاهی یکی از شایع‌ترین شکایت‌های کودکان است که همیشه هم به معنی بیماری گوارشی نیست. 

تشخیص درست اینکه این دل‌درد جسمی است یا روانی، نقش مهمی در درمان و آرامش کودک و خانواده دارد. 

در این مقاله بررسی می‌کنیم دل‌درد صبحگاهی کودکان چه علت‌هایی دارد و چه زمانی لازم است توسط فوق تخصص گوارش اطفال بررسی شود. 

--- 

دل‌درد صبحگاهی در کودکان چقدر شایع است؟ 

دل‌دردهای تکرارشونده، به‌ویژه در ساعات ابتدایی صبح، بیشتر در سنین: 

* ۵ تا ۷ سال 
* ۹ تا ۱۲ سال 

دیده می‌شود و در بسیاری از موارد علت خطرناکی ندارد؛ اما نادیده گرفتن آن هم می‌تواند اشتباه باشد. 

--- 

دل‌درد صبحگاهی با منشأ گوارشی چه ویژگی‌هایی دارد؟ 

اگر دل‌درد کودک علت گوارشی داشته باشد، معمولاً با این نشانه‌ها همراه است: 

* درد مشخص در ناحیه شکم (نه مبهم) 
* همراهی با تهوع، استفراغ یا اسهال 
* کاهش اشتها یا وزن 
* نفخ شدید یا یبوست مزمن 
* بیدار شدن کودک از خواب به دلیل درد 
* سابقه بیماری‌های گوارشی در خانواده 

شایع‌ترین علل گوارشی: 

* یبوست مزمن 
* رفلاکس معده 
* عدم تحمل لاکتوز یا بعضی غذاها 
* سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) در کودکان 
* عفونت‌های گوارشی پنهان 

در این موارد، بررسی تخصصی توسط فوق تخصص گوارش کودکان ضروری است. 

--- 

دل‌درد صبحگاهی با منشأ اضطرابی چه نشانه‌هایی دارد؟ 

دل‌دردهای ناشی از اضطراب معمولاً الگوی خاصی دارند: 

* درد فقط صبح‌ها و قبل از مدرسه 
* بهبود سریع بعد از نرفتن به مدرسه 
* نبود علائم گوارشی واضح (اسهال، استفراغ) 
* همزمانی با استرس، امتحان، تغییر مدرسه یا معلم 
* سابقه اضطراب، ترس یا وابستگی شدید به والدین 

در این کودکان، دستگاه گوارش سالم است اما استرس روی روده اثر می‌گذارد. 

--- 
 

چرا اضطراب باعث دل‌درد می‌شود؟ 

روده و مغز ارتباط مستقیم دارند؛ به این ارتباط می‌گویند: 

> محور مغز – روده 

در کودکان مضطرب: 

* ترشح اسید معده افزایش می‌یابد 
* حرکات روده نامنظم می‌شود 
* دردهای شکمی بدون علت عضوی ایجاد می‌شود 

به همین دلیل، دل‌درد می‌تواند اولین علامت اضطراب در کودک باشد. 

--- 

چگونه دل‌درد گوارشی را از اضطرابی تشخیص دهیم؟ 

تشخیص دقیق فقط با شرح حال کامل و معاینه امکان‌پذیر است، اما به‌طور کلی: 

| ویژگی | گوارشی | اضطرابی | 
| ------------- | ---------- | ------------- | 
| زمان درد | هر ساعتی | بیشتر صبح‌ها | 
| علائم همراه | دارد | معمولاً ندارد | 
| آخر هفته‌ها | ادامه دارد | بهتر می‌شود | 
| نیاز به بررسی | بله | گاهی خیر | 

--- 

چه زمانی باید به فوق تخصص گوارش اطفال مراجعه کنیم؟ 

در صورت مشاهده هرکدام از موارد زیر، مراجعه ضروری است: 

* دل‌درد مداوم بیش از ۲ هفته 
* کاهش وزن یا بی‌اشتهایی 
* درد شدید یا شبانه 
* اسهال یا یبوست مقاوم 
* استفراغ‌های مکرر 
* سابقه بیماری گوارشی در خانواده 

--- 

درمان دل‌درد صبحگاهی کودکان چگونه است؟ 

درمان کاملاً وابسته به علت است: 

* در دل‌درد گوارشی: 
اصلاح تغذیه، درمان یبوست، بررسی عدم تحمل غذایی یا درمان دارویی 

* در دل‌درد اضطرابی: 
کاهش استرس، اصلاح رفتار والدین، برنامه خواب منظم و در صورت نیاز مشاوره کودک 

در بسیاری از موارد، ترکیبی از هر دو عامل وجود دارد. 

--- 
 

جمع‌بندی 

دل‌درد صبحگاهی کودکان همیشه ساده یا بی‌اهمیت نیست، اما همیشه هم نشانه بیماری خطرناک نیست. 

تشخیص درست بین علت گوارشی و اضطرابی، از درمان‌های اشتباه و نگرانی‌های بی‌مورد جلوگیری می‌کند. 

🔹 اگر دل‌درد کودک شما تکرار شونده است، بهترین کار بررسی توسط فوق تخصص گوارش اطفال است.